مطالب پیشنهادی از سراسر وب

» آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در ایران

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در ایران

ایران یک کشور مسلمان است. در ماه رمضان ، مسلمانان در طول روز روزه می گیرند و سپس با یک وعده مخصوص عصرانه که افطار می گویند. روزه را باز می کنند. روزه گرفتن برای مسلمانان بجز زنان باردار ، بیمار ، کودکان یا افراد دیابتی واجب است. از طلوع آفتاب تا غروب خورشید ، مسلمانان از مصرف هرگونه غذا ، نوشیدن مایعات و سیگار کشیدن خودداری می کنند.


با فقرا و نیازمندان همدردی می کنند و یاد می گیرند که از نعمتهای خدا در زندگیشان قدردانی کنند. اشتراک غذا با فقرا ، دعوت از مردم برای وعده غذایی که افطار کنند. دادن خیرات ، و خواندن کل قرآن در این ماه ، جوایز الهی زیادی را به خود جلب می کند.


در ایران در هر شهر و یا استانی آداب خود را دارنند و معمولا در این ماه از غذاهای سبک و سنتی که دارای انرژی بالایی داشته باشد استفاده می کنند و اغلب سعی می کنند در این ماه از افراد ناتوان و فقیر بیخبر نمانند و در راه خدا انفاق کنند.


هر گوشه از ایران این ماه با آداب ویژه ای همراه است، مراسمی کهن که ریشه در فرهنگ هر دیار دارند و رنگ و بویی خاص به این میهمانی می بخشند. برای لمس این حال و هوا و سهیم شدن در لحظه های شیرین این ماه، باید در رابطه با هر یک از شهرها و روستاهای ایران آداب و رسوم خاصی در رمضان آشنا شوید.


بسیاری از مسافران ، هنگام مراجعه به ایران برای اولین بار در ماه رمضان ، نگران این هستند که جایی برای خوردن غذا پیدا نکنند زیرا رستوران ها در طول روز تعطیل می شوند. البته ، در حالی که مسلمانان روزه می گیرند ، این بدان معنی نیست که قبل از غروب خورشید هیچ غذایی در ایران پیدا نمی شود.


ماه مبارک رمضان زمان دعا و جدا شدن از لذت های دنیوی است. ماه رمضان یعنی سی روز پاک سازی ، انجام کارهای نیک و نزدیک شدن به خدا


اگر در ماه رمضان به ایران سفر می کنید ، خوب است که از خوردن و آشامیدن در ملاء عام به دلیل رعایت روزه دار خودداری کنید. فروشگاه ها و رستوران های فست فود در ساعات روز تعطیل هستند ، اما برخی از رستوران ها به ویژه در هتل ها و فروشگاه های مواد غذایی فروشی بسته نیستند و شما می توانید در هتل ها وعده های غذایی را بگیرید و میل کنید ، چون مسافران از روزه گرفتن معاف هستند.


شام های افطاری چیست؟

بعد از فراخوانی عصرانه برای نماز مغرب ، روزه با خرما ، چای شیرین ، نان ، پنیر ، سبزیجات تازه ، سوپ گیاهی غلیظ با رشته فرنگی یا فرنی ، حلوا ، شله زرد افطار می کنند.


در تهران قدیم، روشنایی معابر تنها تا 2ساعت پس از غروب آفتاب ادامه داشت و پس از آن، با نواختن گزمه های حکومتی بر طبل هایشان، شهر نیز در کام خاموشی فرومی رفت. به میمنت از راه رسیدن رمضان اما، نه تنها عبورومرور بعد از غروب آفتاب قطع نمی شد و تا طلیعه صبح ادامه می یافت، که شهر نیز تا سپیده دم روشن می ماند و تاریکی را جواب می کرد.


سحرخوانی یکی از سنت‌های رایج بود که به دلیل نبود وسایل ارتباطی در گذشته رواج داشت و برخی از مردم وظیفه اجرای آن را برعهده داشتند.در این مراسم برخی از افراد قبل از سحر با طبل و آواز در کوچه پس کوچه‌های شهر حرکت می‌کردند تا مردم از خواب بیدار شوند.برخی سحرخوان‌ها به بالای گلدسته‌های حرم می‌رفتند و سحرخوانی می‌کردند و صدای آنها در نقاط مختلف شهر قم می‌پیچید.


ماه رمضان در گوشه گوشه لرستان مملو از آداب‌ و رسومی است که البته امروزه تنها در برخی از روستاهای استان برگزار می‌شوند و تنها یادگاری شیرین به‌جامانده از روزهایی است که گویا فاصله زمینیان باخدا تنها چند قدم بوده است.یکی از آداب کهن لرستان که هنوز نیز در برخی نقاط استان اجرا می‌شود سنت «کاسمسا» است، مطابق این سنت هر خانواده‌ای مقداری از غذای افطار خود را برای همسایگان می‌برد و همسایه نیز مقداری از غذای افطار خود را در ظرف غذایی که با آن برایش غذا آورده‌اند می‌ریزد و پس می‌فرستد.اجرای این رسم ضمن تقویت روابط بین همسایگان و فامیل باعث خبر گرفتن از احوال و وضعیت معیشتی خانواده‌ها از یکدیگر می‌شود و به‌خصوص باعث شناسایی خانواده‌های کم‌بضاعت خواهد شد.


سنت های مردم گنابادی

آش لخشک و سوپ های محلی در سفره افطاری گنابادی ها از دیرباز جایگاه ویژه ای دارد و در بیشتر سفره ها شاهد غذاهای محلی دست پخت زنان این دیار هستیم.


نوشیدنی مورد علاقه مردم گناباد در سفره های افطار شربت خاکشیری است که خاکشیر آن نیز کاشت و داشت خودشان بوده و اگر سری به بازار بزنید در مغازه ها «تابلوی خاکشیر گنابادی موجود است» را می بینید. این غذا های سنتی را می توان حتی در وعده سحری نیز دید و از هر گنابادی که سئوال کنید سحر چه چیزی بخوریم که در طول روز دچار مشکل نشوید بلافاصله خواهند گفت «چنگالی»،غذایی که پایه درست کردن آن شیره انگور است و در طول روز از تشنگی و گرسنگی شما جلوگیری می کند.


در اسلام توصیه شده افطاری دادن به روزه دار ثواب زیادی دارد، مردم گناباد نیز با پهن کردن سفره های افطار ساده این توصیه را انجام می دهند. این مهم به شکلی در گناباد جای خود را باز کرده که در امامزدگان و مرقد بهلول گنابادی هر شب شاهد پهن کردن سفره افطاری ساده در حد نان وپنیر و سبزی هستیم که با استقبال روزه داران نیز همراه بوده است. یکی از این مراسمات که هنوز نیز در برخی از روستاهای استان خراسان جنوبی انجام می شود مراسم شب خوانی یا به اصطلاح مردم استان« شوخوانی» است.


مرحبا و الوداع | کردستان

ماه رمضان که از راه می‌رسد در گوشه و کنار کردستان ندای گوش نوازی شنیده می شود که حال و هوای خاصی به این ماه می بخشد. مرحبا مرحبا شهر الرمضان نوایی است که با آهنگی خاص خوانده می شود و در کوی و برزن طنین می اندازد. پس از مشاهده هلال ماه رمضان و تا 15 روز اول ماه رمضان، قبل از اذان عشا، موذن به پشت بام مسجد می رود و این نوا را سر می دهد:

مرحبا مرحبا یا شهر رمضان، مرحبا مرحبا یا شهر تسبیح و التهلیل و تلاوت القران مرحبا، مرحبا مرحبا یا شهر الخیر و البرکت و الاحسان مرحبا با پایان نیمه اول ماه مبارک رمضان الوداع به جای مرحبا خوانده می شود تا مردم خود را برای وداع با این ماه آماده سازند.


تهیه قوتو | کرمان

در استان کرمان مردم با تهیه قاووت یا به لهجه کرمانی ها قُوَتو به استقبال ماه رمضان می روند. قدمت این سنت دیرینه به قرن هفتم هجری باز می‌ گردد و اهمیت زیادی نزد کرمانی ها دارد.

قوتو یکی از خوراکی های قدیمی کرمان است که بر اساس گفته های مردم خوردن آن مقاومت بدن را در برابر گرسنگی افزایش می دهد. تمام مواد مورد استفاده برای تهیه قوتو ریشه گیاهی دارد و در طبیعت کرمان یافت می شود که عبارتند از: هل باد و هل رسمی، سیاه دانه، تخم گشنیز، بذر کتان، کنجد، تخمه آفتابگردان، روپاس، شاهدانه، فلفل سیاه، دارچین، روناس، تخم کاهو، جو، رازیانه، موردانه، قهوه تاج، زیره سیاه کوه، بادیان، بادام، پسته و مرزنجوش

کرمانی ها چندین نوع قوتو شامل مخلوط، پسته ای، نارگیلی، نخودی، چهل گیاه تهیه می کنند؛ اما در ماه رمضان قوتوی چهل گیاه بازار داغ تری دارد. برخی از مردم این پودر را با زرده تخم مرغ و شیر مخلوط می کنند و می خورند تا توان شان افزایش یابد. کرمانی ها در مراسم شب های قدر نیز قوتو به همراه دارند تا توان شب زنده داری خود را بالا ببرند. حتا گاهی قوتو را به عنوان نذری نیز پخش می کنند.


آئین کلوخ‌اندازان ، نخل گردانی | اصفهان

از آیین های قابل توجه استان اصفهان در ماه مبارک رمضان، آیین نخل‌گردانی است که از گذشته رواج داشته است؛ اما امروزه به تعدادی از روستاها در اطراف کاشان محدود می شود. مردم در شب 21 ماه رمضان و به نشانه عزاداری در شهادت امام اول شیعیان، نخل گردانی را انجام می دهند و به عزاداری می پردازند. نخل تابوت چوبی بزرگی است که نمادی از سوگواری در برخی مناطق ایران به شمار می رود و در ایام خاص آن را بر حمل می کنند و در شهر و روستا می گردانند.

این روزها شاید دیگر تعداد کمی از رسوم گذشته در ارتباط با ماه مبارک رمضان اجرا شود به‌نوعی که بسیاری از رسوم جدید جای آن‌ها را گرفته و یا برخی رسوم قدیمی شکل و شیوه‌ای نوین‌تر به خود گرفته است.


هنوز که هنوز است رسم «کلوخ‌اندازان» در پیش از ماه مبارک رمضان در برخی شهرستان‌های استان اصفهان جلوه خاص رمضانی دارد و خانواده‌های ایرانی روز پیش از آغاز این ماه را با دور یکدیگر جمع شدن و جشن گرفتن با خوراکی‌های متنوع سپری می‌کنند.


گرچه امروزه شیوه‌های مختلف و سنتی بیدار کردن مردم برای سحری خوردن همچون استفاده از نقاره، طبل و شیپور، صدای توپ و سحری خوانی بر بام منازل رواج ندارد اما هنوز در محله‌های قدیمی اصفهان دق‌الباب درب منزل همسایه‌ها برای بیدار کردن سحر همانند گذشته یکی از آداب زیبای سحر است.


گل پالوده پیش غذای افطارهای رمضان| گیلان

یا فرنی گُل یکی از خوش طعم ترین خوراک هایی است که در ماه مبارک رمضان زینت بخش سفره های افطار مردم گیلان است. این خوراک که به عنوان پیش غذا مصرف می شود، ترکیبی از گل محمدی، کره، آرد برنج، شکر، زعفران و شیر است که برای نخستین لحظات افطار، بسیار مناسب است.

زنان گیلانی «گُل پالوده» را به این روش درست می کنند که ابتدا گل محمدی و کره را با هم تفت داده سپس شیر، آرد برنج، شکر و زعفران آب کرده را به آن اضافه کرده و اینقدر بهم می زنند تا مخلوط مورد نظر به شکل فرنی در آید.


برگزاری مراسم علم شمشیری | هرمزگان

در ۱۹ ماه مبارک رمضان مراسم «علم شمشیری» که از قدمت نهصد ساله برخوردار است برگزار می‌شود این مراسم نشان از آن دارد که شیعه از دیرباز در جزیره قشم سکونت داشته و شیعیان قشمی جزء اولین کسانی هستند که ساختار شهری قشم را به وجود آورده‌اند.


در این مراسم کهن شیعیان قشمی علم شمشیری را با پای پیاده از شهر قشم به روستای حمیری در ۱۲ کیلومتری قشم می‌برند و غروب همان روز قبل از اذان مغرب بازمی‌گردانند.

بازی های رمضانی در خوزستان


استان خوزستان یکی از استانهایی است که با برخورداری از گونه های مختلف فرهنگی، در طول سال آئین و رسوم مختلفی در آن اجرا می شود. بازی «محیبس» یا همان پر یا پوچ و آئین طبل زدن در سحر در ماه مبارک رمضان از نمونه های این مراسم در خوزستان هستند.


بازی محلی محیبس (انگشتر) از اصلی ترین سرگرمی ها و تفریح های پرطرفدار بخشی از مردم خوزستان در شب های رمضان است. گفته می شود در گذشته گروه های مختلف بازی محیبس از سراسر شهرهای استان با یکدیگر به رقابت می پرداختند .هم اکنون نیز در بسیاری از محلات، این بازی به صورت جمعی انجام می شود.


 نماز تراویح | سیستان و بلوچستان

 نمازی مخصوص اهل سنت است که در سیستان و بلوچستان از اول تا آخر ماه رمضان هر شب بعد از نماز عشا برپا می شود.

تعداد رکعت های این نماز فرد است؛ اما میزان ثابتی ندارد. برخی آن را در 11 رکعت، برخی 23 رکعت و برخی نیز بیشتر یا کمتر، اقامه می کنند. این نماز هم به صورت فردی و هم به صورت جماعت خوانده می شود. در این نماز پس از هر 2 رکعت، سلام می دهند و پس از هر 4 رکعت نوبت به استراحت (ترویحه) می رسد. ترویحه، وقفه کوتاهی است که با خواندن دعا یا ذکر همراه می شود.


روزوالون | فارس

در استان فارس حال و هوای ماه رمضان بر تازه عروس و دامادها نیز تاثیر می گذارد و آنها باید آماده برگزاری رسم روزوالون شوند. خانواده تازه داماد به بازار می روند و از انواع شیرینی ها و خوشمزه های این ماه تهیه می کنند. این خوراکی ها باید به زیباترین شکل در سینی های مخصوص چیده شوند و طی مراسمی به در خانه عروس خانم برسند. انواع شیرینی، نبات، نقل و افطاری در این سینی ها جای می گیرند. بد نیست بدانید که مردم استان فارس با انواع عرقیات گرم مثل گل گاوزبان، طارونه، نسترن، بهار نارنج، گلاب و یا شیر و خرما روزه خود را باز می کنند و انواع نان، رنگینک و زولبیا بامیه شیرازی نیز بر سر سفره افطاری آنها وجود دارد. قنبر پلو، کلم پلو و کوفته هلو نیز از غذاهای ویژه این ماه به شمار می روند.


کبارخوانی | آذربایجان غربی

در برخی شهرهای آذربایجان غربی حدود یک و نیم ساعت پیش از اذان صبح، ماموستاها -روحانیان اهل سنت- به پشت بام مساجد می روند و کبارخوانی را آغاز می کنند تا مردم را برای سحری خوردن بیدار کنند.

کبارخوانی در شان پیامبر اسلام و بزرگی ماه مبارک رمضان خوانده می شود و در گذشته های دور مردم به هنگام سحر با صدای کبارخوان بیدار می شدند. صدای کبارخوانی گاه تا نیم ساعت به گوش می رسد و سپس قطع می شود. بعد از سحری خوردن و یک ساعت پس از کبارخوانی اول کبار مجددی خوانده می شود. کبار دوم اعلانی برای دست کشیدن از غذاخوردن و آماده شدن برای نماز صبح به شمار می رود. پس از کبارخوانی دوم به فاصله 5 تا 10 دقیقه نماز صبح از بلندگوی مساجد به گوش می رسد و روزه داران برای اقامه نماز آماده می شوند.


کاسم سا | لرستان

در استان لرستان رمضان با آیین کاسم سا همراه است که سفره های سحری و افطاری را رنگی دیگر می بخشد. این سنت بسیار ساده است و شامل شریک کردن دیگران در سفره سحری و افطاری می شود. هر کس داشته های سفره خود را با همسایه و دوستان و آشنایان به اشتراک می گذارد و برکت خانه اش را تقدیم آنها می کند. این رسم امروزه کمرنگ تر از گذشته رواج دارد؛ اما هنوز هم بسیاری از مردم به آن پایبندند.


مردم در شب 21 ماه رمضان نیز حلوای نذری طبخ می کنند؛ بخشی از این حلوا متعلق به همسایه است، بخشی دیگر را بر سر سفره سحری می گذارند و مابقی را در روز عید فطر مصرف می کنند.نذری دادن بین لرستانی ها در این ماه آن قدر رواج دارد که کمتر نیازمندی از آن بی نصیب می ماند. از جمله خوراکی های این ماه چزنک رغو ،یک نوع فطیر نازک و روغنی است. سغدو نیز از غذاهای این ماه به شمار می رود؛ برنج مخصوصی که با آلو مخلوط و در درون شکمبه گوسفند پخته می شود.آبگوشت، شومی کوو (شامی کوکو)، نان برساق، سمنو، انواع آش‌، ش‍ل‍ه‌ زرد، ف‍رن‍‍ی، ح‍ل‍و‌ا و ش‍ی‍رب‍رنج‌ نیز از جمله اجزای سفره ها در این ماه هستند و در اختیار همسایگان نیز قرار می گیرند.


پیراهن و لقمه مراد | یزد

پیراهن مراد نام آیین کهنی است که به آن کیسه دوزی نیز می گویند و برای شفای بیماران و توسط زنان در یزد انجام می شود. آنها در روز 27 ماه مبارک رمضان از 7 سید پول می گیرند و با آن پارچه ای می خرند تا کیسه دوزی را آغاز کنند. این رسم در مساجد مختلف استان یزد برگزار می شود و مسجد امیرچخماق یکی از میزبانان اصلی آن است.

طبخ نان مراد هم در روز 27 ماه مبارک رمضان انجام می‌شود. پول آرد نان باید از 7 سید و یا 5 نفر از مومنین که نام پنج تن آل عبا را دارند دریافت شود. این نان را در ابعاد کوچک و لقمه‌ای می پزند.

فرم ارسال نظر



  ساخت وبلاگ تبلیغاتی   |   جاذبه های گردشگری  


آخرین مطالب این وبلاگ

آخرین مطالب مجله


رپورتاژ آگهی دائمی در بلاگسازان با 3 لینک فالو رپورتاژ آگهی دائمی در بلاگسازان با 3 لینک فالو مشاهده